Demirgazyk Hytaýyň Hytaý şabaly

Demirgazyk Hytaýyň Hytaý şabaly

Kaştanlar (hytaý kaştanlary diýlip hem atlandyrylýar), Hytaýda doglan we 2500 ýyldan gowrak wagt bäri pes belentlikdäki depelerde, ýumşak ýapgytlarda we derýa kenarlarynda ösdürilip ýetişdirilýär. Gury miweleriň we jenşen miwesiniň patyşasy hökmünde tanalýan olar krahmal, belok, ýaglar we B witaminlerine baý bolup, aşpezlik we dermanlyk maksatlar üçin hem ulanylýar.

Gadymy gelip çykyşlar we ekerançylyk

• ‌Taryhdan öňki döwür‌: Peýligeng ýadygärliginden (9,000 ýyl mundan ozal, Henan) we Hemudu ýadygärliginden (7,000 ýyl mundan ozal, Çžejýan) tapylan arheologik subutnamalar ýabany kestan iýilýändigini tassyklaýar.
• ‌Şan dinastiýasy‌: 栗 (kaştan) keşbi Oracle Bone Script-de peýda bolýar, bu bolsa onuň gündelik durmuşa goşulyşmagyny görkezýär.
• ‌Çžou dinastiýasy‌: Aýdymlar kitabynda (Şi Jing) maksatly ekerançylyk barada aýdylýar (Fundyk we şabaly ekilýär, dag eteginde lak agaçlary ösýär; pesliklerde şabaly ösýär).
• ‌Han dinastiýasy‌: Beýik taryhçynyň (Şi Ji) ýazgylarynda Ýan we Çin sebitlerinde müň sany şabaly agajy baýlygy alamatlandyrýan markiziň baýlygyna deňdir.
• ‌Demirgazyk we Günorta dinastiýalary‌: Liang (Liang Shu) kitaby hökümet tarapyndan tabşyrylan ekmek işlerini dokumentleşdirýär, Jiande etraby hojalyklardan adam başyna kestan agaçlaryny ekmegi talap edýär we bu bolsa giň gerimli ekerançylygy höweslendirýär.
• ‌Demirgazyk Weý dinastiýasy‌: Çimin Ýaoshu köpeltmegiň we saklamagyň 8 görnüşini we öňdebaryjy usullaryny yzygiderli jikme-jik beýan edýär.

Global Söwda we Miras

Çin dinastiýasynyň soňky döwründe, Çiansi kaştanlary (häzirki Hebeýiň Çiansi etraby) ajaýyp tagamy we gurluşy bilen halkara derejesinde şöhrat gazandy we Tianjin porty arkaly Ýaponiýa we Singapura eksport edildi. 1928-nji ýylda Tianjiniň hususy söwdagäri Çiansi kaştanlaryny Ýaponiýa eksport etdi we ol ýerde olar Tianjiniň süýji kaştanlary diýlip atlandyrylyp, dünýädäki abraýyny berkitdi.

Hytaý kaştanlary tebigy ýumşak tekstura we hoşboý ys bilen öwünýär, bu bolsa çäksiz aşpezlik mümkinçiliklerini hödürleýär. Näzik süýjilik üçin gaýnadylan ýa-da mahmal ýaly ýumşaklyk üçin buglanan bolsa-da, olar duzly klassiki tagamlardan süýji tagamlara aňsatlyk bilen geçýärler. Kaştan bilen bişirilen towuk eti towugyň süýji tagamyny artdyrýar, kaştan bilen bişirilen doňuz eti bolsa ýagly kesiklere agzyňyzda ereýän baýlyk goşýar. Pýure görnüşinde ezilende ýa-da jem hökmünde gaýnadylanda-da, tortlara we çörege güýzki ýylylyk berýär. Ähli taýýarlanan tagamlaryň arasynda şekerde bişirilen kaştanlar iň meşhury bolup durýar - şeker we çäge bilen gowrulan kaştanlar gyrymsy daşky görnüşi we içiniň tagamlylygyny berýär, güýzde we gyşda köçe söwdagärlerinden gyzgyn iýmek has gowy bolýar.

Bu möwsümleýin mahiyyəti öz içine almak üçin Andros hödürleýär Şeker bölekleri bilen bişirilen kaştan esasly jem gyzardylan kaştanlaryň çuňňur, hozly süýjüligini saklaýar. Her bir çemçe däp bolan demir tawada gyzardylmagyň garşylyksyz karamelleşdirilen notalaryny gaýtalaýar, hakyky kaştan granulalary tekstura simfoniýasyny berýär. Hemişe bolşy ýaly köpugurly, süýtli çaýy kremli lezzetlige öwürýär, kofäniň ajylygyny hoşboý ysly süýjülik bilen deňleşdirýär we bişirme önümlerini ýa-da täze kokteýlleri ýokary derejä çykarýar - islendik wagtda, islendik ýerde şekerde gyzardylan kaştanlaryň rahatlandyryjy ýylylygyny gaýtadan duýmaga mümkinçilik berýär.