Kale bilen tanyşlyk

Bezeg kelemi, ýaprak kelemi ýa-da burç kelemi diýlip hem atlandyrylýan kelem Ortaýer deňzi sebitinde we Kiçi Aziýada ösýär. Häzirki wagtda ol Beýik Britaniýa, Niderlandlar, Germaniýa we ABŞ ýaly mylaýym zolaklarda giňden ösdürilip ýetişdirilýär. Kelem sowuk howa şertlerinde ösýär, optimal ösüş temperaturasy 20–25°C aralygynda bolýar. Ol sowuga örän çydamly we -10°C-dan -15°C-a çenli gysga möhletli temperatura täsirine çydap bilýär.

Kelem C, A we K witaminlerine örän baýdyr. Onuň C witamininiň mukdary limondakydan iki esse köp, A witamininiň derejesi käşirdäki bilen deňeşdirilip bilner we K witamininiň mukdary brokkolidäkiden 3,8 esse ýokarydyr - bu bolsa kalsiýiň siňmegine we gan laxtalanma funksiýasyna uly goşant goşýar. Şeýle hem, ol minerallaryň, esasanam ýokary mukdarda we bioelýeterli kalsiýiň, şeýle hem demir, kaliý we magniýiň ajaýyp çeşmesidir. Mundan başga-da, kelem içege saglygyny goldaýan köp mukdarda iýmit süýümini, şeýle hem iltihaby azaltmaga we rak keseliniň öňüni almaga kömek edip biljek antioksidantlary öz içine alýar.

Kelemiň ýumşak ýapraklaryny gowrup, salatlarda ulanyp, şorbalara goşup ýa-da goşundy hökmünde mürepbe edip bolýar. içgiwe bişirilen önümler. Mysal üçin, ony ýaşyl alma bilen birleşdirip, kelem we ýaşyl alma miwesi we bölekleri esasyndaky jem taýýarlap bolýar. Tebigy süýji-turş alma tagamy kelemiň täze, ösümlik tagamlarynyň üstüni ýetirýär, bu bolsa ony miwe çaýlary, ýogurt, ýörite kofe içgileri, bişirilen içlikler ýa-da ýaýratma hökmünde ulanmak üçin amatly edýär. Günbatar ýurtlarynda kelem köplenç ýeňil nahar ingredienti hökmünde hem ulanylýar, köplenç salatlarda we saglyk üçin niýetlenen beýleki tagamlarda ulanylýar.